Gabriela Janiszewska Translite

Category Archives: angielski

7 ways to boost your career when you are still a translation student

Image courtesy of jscreationzs / FreeDigitalPhotos.net

First of all, start developing your career in translation while you are still studying! It’s much more difficult to start when you graduate from the university with virtually no experience – the pressure to start making a living out of translation is much greater and establishing yourself as a translator takes some time. I know that when you study languages it’s very tempting to give language classes here and there to earn some extra money. Moreover, the rates for teaching languages are higher than rates for translators at the beginning of their career (at least in the bigger cities in Poland), but if you really feel that translation is what you want to do in the future, it would be good to devote some time to make your start easier. How to do that? Here are some tips that worked for me:

1. Create your profile on career portals and websites for translators

You don’t feel it is necessary, because you don’t have anything to write about? It’s not true! You are a student of translation, don’t you? Write it! Describe the types of texts which you enjoy translating during translation classes, write about language certificates if you have any, add your picture and contact details (and for heaven’s sake please choose a professional e-mail address – no sweet1996_love_volleyball@gmail.com!), and keep updating your profiles when you gain any additional experience, skill, academic degree. Think about your hobbies. Maybe you have some expert knowledge in a certain field such as photography, computer games, fashion, sailing, etc. because you enjoy doing it in your free time. Some translation companies might look exactly for you. You may also write that you are willing to do some translations for non-profit organisations and initiatives…

Kilka refleksji na temat zapisu jednostek

Choć mogłoby się wydawać, że jednostki nie wymagają stosowania jakichkolwiek skomplikowanych zabiegów tłumaczeniowych, to jednak zdarza się, że sprawiają tłumaczom nieco trudności. W dzisiejszym wpisie chciałabym zwrócić uwagę na kilka kłopotliwych w tym zakresie kwestii.

Ostatnio trochę zaniedbałam bloga, bo przez dwa tygodnie pracowałam nad sporym tłumaczeniem technicznym dotyczącym systemów budynkowych i zarządzania obiektami i stąd też zapewne moje refleksje na temat „tłumaczenia” jednostek.

Przede wszystkim należy pamiętać o odmianie jednostek w mowie i w piśmie. Na przykład mówimy/piszemy: 5 woltów, a nie 5 wolt. Między liczbą a symbolem jednostki zawsze stawiamy spację! Najlepiej byłoby już na etapie tłumaczenia w programie CAT wstawiać przed jednostkami twarde spacje, dzięki czemu będziemy mieć pewność, że w docelowym dokumencie wartość i jednostka będą obok siebie, a nie w kolejnych wierszach, co byłoby nieczytelne. Jeśli jednak nie mamy dość czasu, należy zwrócić na to uwagę na etapie formatowania tekstu w formacie docelowym. Spacji nie stawiamy przed znakiem %, symbolem stopni [˚], minut [‚] i sekund [”]. Po symbolu jednostki nie stawiamy kropki, chyba że wypada on na końcu zdania. Symbole zamiast pełnych nazw jednostek stosujemy tylko po liczebnikach głównych zapisanych cyframi arabskimi, aby nie tworzyć kuriozalnych tworów takich jak:

Proszę Pani, zapakowała mi Pani o kilkanaście g szynki mniej niż poprosiłam!

Skuteczne sposoby na nauczenie się czasowników nieregularnych

Każdy, kto uczy się języka angielskiego i niemieckiego, zetknął się (lub wkrótce zetknie) z czasownikami nieregularnymi (po niemiecku nazywanymi również czasownikami mocnymi). Chodzi tu o takie czasowniki, które odmieniają się nieregularnie w czasie przeszłym np. fall – fell – fallen, essen – aß – gegessen. Niestety na pewnym etapie nauki tych dwóch języków po prostu trzeba się ich nauczyć, aby móc przejść do bardziej zaawansowanych tematów i aby w ogóle móc się porozumieć. Ale jak nauczyć się czasowników nieregularnych szybko i skutecznie? Wydaje mi się, że znam kilka całkiem niezłych sposobów.

1. Przepisywanie z podziałem na grupy

Jestem wzrokowcem i dlatego nauka słówek poprzez ich przepisywanie zawsze się u mnie doskonale sprawdza. A o co chodzi z podziałem na grupy? Zarówno w języku angielskim, jak i niemieckim można zauważyć pewne prawidłowości w budowie czasowników nieregularnych, np. know – knew – known, throw – threw – thrown, grow – grew – grown czy heißen – hieß – geheißen, reißen – riss – gerissen. Dlatego najpierw proponuję przepisać wszystkie czasowniki nieregularne, których mamy się nauczyć, dzieląc je na grupy o podobnej budowie. Potem proponuję jeszcze raz przepisać wszystkie czasowniki, ale z podziałem na grupy tematyczne, np. wszystkie czasowniki dotyczące przemieszczania się, wszystkie czasowniki dotyczące zmysłów itp. Ta metoda łączy w sobie zarówno naukę poprzez czytanie słówek, jak i interakcję z nimi – musimy zaobserwować podobieństwa, wymyślić grupy i przepisać słówka. Jeśli najlepiej zapamiętujecie informacje podczas czytania, koniecznie przetestujcie tę metodę!

2. Komputerowe odpytywanie ze słówek

Aby nauczyć się czasowników nieregularnych, możemy skorzystać też z programów i stron internetowych do przepytywania. Ta metoda najlepiej sprawdza się, gdy już kojarzymy mniej więcej, jakie są formy czasowników nieregularnych, dlatego proponuję zastosować ją jako uzupełnienie metody nr 1. Przez całe studia korzystałam z darmowego programu Teachmaster, do którego można wrzucać listy słówek, z których chcemy być odpytani. Na czym to polega? Program wyświetla nam na przykład słówko po polsku, a my wpisujemy odpowiedź. Następnie nasza odpowiedź jest porównywana z bazą danych i oznaczana jako poprawna lub błędna. Jeżeli udzieliliśmy błędnej odpowiedzi, pytanie wraca do puli i będziemy musieli jeszcze raz na nie odpowiedzieć (i tak aż do skutku). Program ma tę wadę, że listy słówek trzeba stworzyć samodzielnie, co jest pracochłonne. Z drugiej strony jednak już w trakcie wprowadzania słówek do programu zaczynamy je zapamiętywać, a poza tym umożliwia nam to dowolne kształtowanie materiału, który chcemy opanować. Z programu Teachmaster można korzystać w trakcie nauki dowolnego języka – ja uczyłam się za jego pomocą angielskiego, niemieckiego i hiszpańskiego.

Możemy również skorzystać z gotowych ćwiczeń dostępnych w internecie, na przykład na stronie englisch-hilfen.de lub English Page. W sklepie Google Play można też znaleźć różne aplikacje umożliwiające naukę czasowników nieregularnych na telefonach z systemem Android, co jest o tyle dobrym rozwiązaniem, że można uczyć się słówek na przykład w czasie porannej podróży autobusem do pracy czy na uczelnię.

3. Fiszki

Fiszki w ostatnich latach robią zawrotną karierę. Ja zaczęłam z nich korzystać, gdy rozpoczęłam intensywniejszą naukę niemieckiego w liceum, więc dość późno, ale warto było, bo jest to też skuteczna metoda. Oczywiście można kupić gotowe, bardzo atrakcyjnie wykonane zestawy fiszek (niestety są dość drogie), ale polecam wykonywanie ich samodzielnie, gdyż w ten sposób również się uczymy. Można wykonać je ręcznie albo za pomocą komputera. Polecam stworzenie listy słówek w Excelu, a następnie wstawienie ich do Worda za pomocą opcji korespondencji seryjnej. Znalazłam również specjalny program Fiszka 1.0, za pomocą którego można wydrukować fiszki dwustronnie na podstawie listy słówek w formacie .txt. Można też korzystać z wirtualnych fiszek np. na stronie Flashcard Exchange (można tam stworzyć swój własny zestaw), Englishpage.com i Fiszkoteka (wymaga założenia konta).

Mam nadzieję, że powyższe metody przypadną Wam do gustu i sprawdzą się w Waszym przypadku. Szczególnie polecam pierwszy sposób, który co prawda jest bardzo staroświecki (hipsterski :D) i dość czasochłonny, ale bardzo skuteczny. A jak Wy uczycie się/uczyliście się czasowników nieregularnych? Znacie jakieś sprawdzone metody?

False Friends

Kubki termiczne

 

Urodzinowy konkurs rozstrzygnięty, kubki termiczne wędrują pocztą do zwycięzców, czas więc napisać coś więcej o false friends, które na nich widnieją. False friends (wyrażenie to jest niekiedy tłumaczone jako fałszywi przyjaciele) to takie słowa, które mylą nam się z właściwym tłumaczeniem danego słowa na angielski/polski, ponieważ mają bardzo podobną wymowę i/lub pisownię. Gdy nie znamy jakiegoś słówka, a próbujemy coś na szybko wymyślić, często możemy wpakować się na taką „językową” minę. Punktem wyjścia listy, którą przygotowałam na podstawie materiałów dostępnych w internecie i słownika, są polskie słowa, które sprawiają kłopoty przy tłumaczeniu na angielski. W tabeli można znaleźć wszystkie słowa z kubka termicznego. Tutaj można pobrać plik z tabelą w formacie XLSX (kliknij łącze prawym przyciskiem i wybierz opcję Zapisz jako). Jeśli chcesz przygotować sobie fiszki do nauki, załadować dane z tabeli do programu do nauki słówek lub przygotować materiały dla uczniów, możesz śmiało z niego skorzystać.

Słowo polskieBłędne tłumaczenie na angielskiPrawdziwe znaczenie angielskiego słowaWłaœciwe tłumaczenie polskiego słowa
adwokatadvocatezwolennikbarrister, attorney
aferaaffairsprawa, romans, interesscandal
akordaccordzgoda, porozumieniechord
aktualnyactualrzeczywisty, faktycznypresent, current
amatorskiamatorymiłosnyamateur
anginaanginadusznicatonsillitis
antykianticsbłazeństwaantiques
apartamentapartmentmieszkaniesuite
aparycjaapparitionzjawalooks
atletaathletelekkoatleta, sportowiecstrongman
audycjaauditionprzesłuchanie (do roli)radio programme
ażurowyazurelazurowyopenwork
basenbasinumywalkaswimming pool
batonbatonbatutabar
benzynabenzenebenzenpetrol, gasoline
biletbilletkwatera (żołnierska)ticket
blankietblanketkocblanket
boksboxboksowanie się (czasownik)boxing
butbootbut z cholewą, kozakshoe
centralacentralcentralnyheadquarters, head office
cenzuracensurepotępienie, ostra krytykacensorship
charakteryzacjacharacterizationopis, charakterystykamake-up
cylindercylinderbryła geometryczna, część mechanizmutop hat
datadatadanedate
dewocjadevotionoddanie, poœświęceniereligious bigotry
dresdresssukienkatracksuit
dyrekcjadirectionkierunek, stronamanagement
dyskretnydiscreteodrębny, wyraźŸnydiscreet
dyspozycjadispositionusposobienieorder, instruction,
dysputadisputespórdebate
dywandivanotomana, sofacarpet
ekonomiaeconomygospodarkaeconomics
ekspedientexpedientœśrodek doraźŸnyshop assistant
ekspertyzaexpertisebiegłość(expert) opinion
ekstraextradodatkowy, zbędnygreat
ekstrawagancki (o kimśœ)extravagantrozrzutny, przesadnyeccentric
etykietaetiquettezasady zachowania, savoir vivrelabel
ewentualnyeventualostateczny, końcowypossible
ewidencjaevidencedowód, śœwiadectworecords, files
fabrykafabrictkanina, wyróbfactory
facetfacetaspekt, strona, fasetaguy, fellow
fagotfaggotpęk, wiązkabassoon
fatalnyfatalœśmiertelnyterrible
fatygafatiguezmęczenietrouble
fizykphysicianlekarzphysicist
frekwencja (wyborcza)frequencyczęstotliwoœśćturnout
gabinetcabinetszafkaoffice, study, surgery
gemgemklejnotgame
genialnygenialuprzejmy, towarzyskibrilliant
gustgustpodmuchtaste
hazardhazardzagrożenie, niebezpieczeństwogambling
herbherbziołocoat of arms, emblem
hymn (państwowy)hymnjako gatunek literackianthem
karawancaravanprzyczepa turystyczna, karawana na pustynihearse
karnacjacarnationgoŸździkcomplexion
kartoncartonopakowaniecardboard
kaskcaskbeczułkahelmet
kaucjacautionostrożnoœśćbail, deposit
klozetclosetszafa w śœcianietoilet, lavatory
kolacjacollationlekki posiłek, porównaniedinner/supper
kolegacolleaguewspółpracownikfriend
kolonia (dla dzieci)colonykolonia (jakiegoœś kraju)summer camp
kombatantcombatantwalczący, bojownikveteran
komplementcomplementdopełnieniecompliment
kompozytorcompositorzecercomposer
komunalnycommunalwspólnymunicipal
komunikacja miejskacommunicationkomunikacja, porozumiewanie siępublic transport
kondukt (żałobny)conductzachowaniecortege, funeral procession
konfekcjaconfectionerysłodyczeready-made clothes
konfidentconfidentpewny siebieinformer
konkurentconcurrentjednoczesny, zgodny, zbieżnyrival, competitor
konkursconcoursehala, zgromadzenie ludzicompetition, contest
konsekwentnyconsequentwynikający, będący następstwemconsistent, constant
konserwaconservekonfituracanned food
krawatcravatfulartie
kreaturacreaturestworzenie, żywa istotamonster
lekturalecturewykładreading
literatliteratepiœśmiennywriter, man of letters
lokallocalmiejscowy, lokalnypremises
lunatyklunaticwariatsomnambulist, sleepwalker
magazynmagazineczasopismo, programwarehouse
mandatmandatemandat wyborczyfine
manifestmanifestujawnićmanifesto
markamarkocenamake (of a car), brand
modamodesposób, trybfashion
nowelanovelpowieœśćshort story
obligacjaobligationobowiązekbond
obskurnyobscuremało znanyshabby
obstrukcjaobstructionprzeszkodaconstipation
okupantoccupantmieszkaniec, lokatoroccupier
ordynarnyordinaryzwyczajny, zwykłyrude, offensive
paragonparagonniedoœścigniony wzórreceipt
paragrafparagraphakapitsection, clause
pastapastamakaronpaste, polish (shoes)
pensjapensionemeryturasalary
portmonetkaportmanteauwalizka, kufer podróżnypurse
prezerwatywapreservativekonserwantcondom
proces sądowyprocessprocedura, procestrial
prospektprospectszansa, perspektywyprospectus, leaflet, brochure
prowizjaprovisionklauzula, postanowienie, œświadczeniecommission
pupilpupiluczeń w szkole podstawowej, Ÿźrenicapet, favourite
rajdraidnapad, najazdrally
raportrapportdobre stosunkireport
receptareceiptparagonprescription
reklamacjareclamationrekultywacja, karczowanie lasucomplaint
rekwizytrequisitewymaganyprop
rentarentczynszpension, allowance
rewizjarevisionzmiana, korekta, powtórka przed egzaminemsearch
rumorrumourplotka, pogłoskanoise
smokingsmokingpaleniedinner jacket, tuxedo
spikerspeakergłośœnik, mówcaannouncer
szaletchaletdomek w stylu alpejskimpublic toilet
szefchefszef kuchniboss
urna wyborczaurnurna na prochyballot box
wagonwagonwózcarriage, car

Źródła: Angliści.pl, Lorki.pl, Unleashed English, Słownik polsko-angielski Wydawnictwa Naukowego PWN

Konkurs z okazji pierwszych urodzin Translite!

Luty to miesiąc świętowania. 1 lutego założyłam działalność, 14 lutego są Walentynki, 17 lutego moje urodziny (w tym roku też wyjątkowe, bo obchodzę ćwierćwiecze), a 27 lutego moje imieniny. Jeżeli dodać do tego urodziny krewnych i znajomych, to można cały luty przehulać. Ale do rzeczy…

Z okazji pierwszych urodzin Translite ogłaszam konkurs na najbardziej kłopotliwe angielskie słowo! Które słowo trudno Wam zapamiętać? Które słowo jest Wam ciężko wymówić? Z czym Wam się ono kojarzy? Albo dlaczego z niczym Wam się nie kojarzy? Podajcie jedno takie słowo i krótko uzasadnijcie swój wybór, korzystając z aplikacji konkursowej na Facebooku. Autorzy najciekawszych zgłoszeń zostaną nagrodzeni kubkiem termicznym z wygrawerowanymi angielskimi false friends! Konkurs trwa do 17 lutego.Nagrody w konkursie Translite

Powodzenia!

Rozstrzygnięcie konkursu!

Trudno było wybrać 3 najlepsze odpowiedzi spośród 96 innych, często równie ciekawych! Niektóre słówka takie jak available, queue, simultaneous, LlanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogochHippopotomonstrosequippeddaliophobia (:-P) powtarzały się kilka razy, więc myślę, że warto będzie poświęcić im osobny wpis na blogu :). Ostatecznie o wygranej zadecydowała oryginalność wybranego słowa i ciekawe uzasadnienie.

Mam zatem zaszczyt ogłosić, że urodzinowe kubki termiczne Translite powędrują do:
pani Magdaleny Kepy.
pana Krzysztofa Matusiaka,
i pani Emilii Rakoczy!
Zwycięzców konkursu proszę o kontakt w sprawie wysyłki nagrody!

Jednocześnie wszystkim 96 osobom bardzo dziękuję za udział i zachęcam do odwiedzania bloga www.translite.pl.

Mówiąc w cudzysłowie…

…czyli jak poprawnie zapisywać cytaty

Interpunkcja to jeden z moich ulubionych działów wiedzy o języku polskim. Chociaż wiele osób nie znosi rozważań o tym, gdzie należałoby postawić przecinek, kiedy można zastosować średnik itp., uważam, że interpunkcja w języku polskim bardzo pomaga w rozumieniu tekstu, jeżeli jest stosowana poprawnie. Z moich obserwacji wynika, że jednym z bardziej kłopotliwych znaków jest cudzysłów (przy okazji warto pamiętać, że poprawna forma to w cudzysłowie, a nie w cudzysłowiu).

Zapis cudzysłowu

Bardzo często zdarza się, że w prasie, na stronach internetowych i w tłumaczonych dokumentach pojawia się cudzysłów zapisywany w taki sposób “…”. Nie jest to niestety format zalecany w języku polskim. Jest on natomiast stosowany w języku angielskim (a w niemieckim cudzysłów jest jeszcze inny, o czym poniżej). Prawdopodobnie to jest właśnie przyczyną wielu błędów dotyczących jego zapisu. Być może wynika to również z korzystania z oprogramowania, które nie uwzględnia odmiennego formatu cudzysłowów w języku polskim. W programie Trados Studio, z którego korzystam, gdy tłumaczę część zlecanych mi tekstów, automatycznie wstawiany jest cudzysłów w formacie “…”. Podobnie niestety działa interfejs WordPressa, z którego korzystam na tej stronie. (Mała aktualizacja – dziękuję za czujność Karolinie Milewskiej) Okazało się, że jednak WordPress po opublikowaniu wpisu wstawia polskie cudzysłowy!  Aby zapisać cudzysłów poprawnie, wpisuję skróty z klawiatury numerycznej ( „ = Alt + 0132, ” = Alt + 0148). Program memoQ jest w tym zakresie o wiele lepszy, ponieważ przy tłumaczeniu w kombinacji na polski automatycznie wstawia prawidłowe cudzysłowy „…”.

Dlatego pamiętajmy, jak zapisujemy cudzysłów w:

  • języku polskim:

Z badań wynika, że 68% tłumaczy po 10 godzinach pracy nie wie, jak się nazywa.

  • języku angielskim:

More than 50% of them think of changing their profession.

  • języku niemieckim:

Jeder Dritte arbeitet weitere 10 Stunden.

Kolejność zapisu znaków interpunkcyjnych

Druga bardzo istotna kwestia to kolejność zapisywania innych znaków interpunkcyjnych w bezpośrednim sąsiedztwie cudzysłowu. Posłużę tu się przykładem z programu informacyjnego Fakty TVN z 13 stycznia 2013 r. (Wygrana z PRL-em ), gdzie wypowiedź Zbigniewa Romaszewskiego zapisano w następujący sposób:

„Pieniądze przyznane przez sąd pozwolą nam godnie przeżyć te ostatnie lata.” (1:30 nagrania)

Prawidłowy zapis to:

„Pieniądze przyznane przez sąd pozwolą nam godnie przeżyć te ostatnie lata”.

Mówiąc w skrócie, zasada jest taka: kropka w zdaniu jest zawsze ostatnia i musi znaleźć się poza obrębem cudzysłowu. Należy postawić kropkę na końcu zdania także wtedy, gdy cytat kończy się znakiem zapytania lub wykrzyknikiem:

Gdy komputer tłumaczki zawiesił się, a ona przypomniała sobie, że nie zapisała dokumentu, z gardła wyrwał jej się dramatyczny okrzyk: „Ty durna babo!”.

Chwilę później, obgryzając nerwowo paznokcie, zadawała sobie pytanie: „Czy zadziałała funkcja Autozapisu w Wordzie?”.

 Moim zdaniem taki zapis jest zresztą czytelniejszy niż np. w języku angielskim, gdzie końcowa pozycja cudzysłowu powoduje, że nie wiadomo w zasadzie, czy ostatni znak interpunkcyjny odnosi się do całego zdania, czy tylko cytatu.

Recenzja polsko-angielskiego i angielsko-polskiego Podręcznego słownika medycznego

Słownik medyczny Wydawnictwa Lekarskiego PZWLCzas wrócić do blogowania po dłuższej przerwie urlopowej. Dzisiaj chciałabym zrecenzować elektroniczny polsko-angielski i angielsko-polski Podręczny słownik medyczny Wydawnictwa Lekarskiego PZWL. Słownik ten jest oparty na wydaniu książkowym autorstwa Przemysława i Piotra Słomskich i według informacji podanych na stronie wydawnictwa zawiera około 100 000 haseł.

Zacznę od strony technicznej. Jak wspomniałam, słownik jest elektroniczny i po jego zakupie można go od razu pobrać ze strony producenta, a kod licencyjny otrzymujemy e-mailowo. Jestem zdecydowaną zwolenniczką takiego rozwiązania, ponieważ umożliwia to uzyskanie szybkiego dostępu do przydatnego słownika, gdy mamy do wykonania ekspresowe tłumaczenie. Ponadto na półce nie kurzy się pudełko ani płyta CD (dodatkowy plus za ekologię).

Sama aplikacja prezentuje się zaskakująco atrakcyjnie w porównaniu na przykład ze słownikami firmy LexLand czy wydawnictwa PWN. Szczerze mówiąc, to obawiałam się nawet tej atrakcyjności, gdyż niekiedy większa ilość graficznych „fajerwerków” wiąże się ze zmniejszoną efektywnością użytkowania i zawieszaniem się programów. Jak do tej pory ani razu nie wystąpiły u mnie żadne błędy, ale przyznaję, że mam bardzo mocny komputer.

Z atrakcyjnym wyglądem programu wiąże się jednak pewna wada, a mianowicie brak możliwości dowolnej regulacji wielkości okna i przypinania go do krawędzi ekranu, z czego stale korzystam. Okno może być rozciągnięte na pełny ekran, ale w najmniejszej postaci zajmuje 1/4 jego powierzchni.

Jak widać na zrzucie ekranu, w lewym górnym rogu okna znajduje się wyszukiwarka terminów z możliwością uruchomienia klawiatury ekranowej, na której dostępne są m.in. łacińskie symbole, rozszerzenia IPA i polskie znaki diakrytyczne. Poniżej wyszukiwarki znajdziemy opcje wyszukiwania, gdzie możemy skonfigurować wyszukiwanie tylko pełnych wyrazów, uwzględnianie wielkości znaków oraz to, jakie elementy słownika mają być przeszukiwane. Poniżej listy terminów znajdują się opcje dodaj i usuń hasło przeznaczone dla tych, którzy chcą samodzielnie rozbudować słownik. Dla mnie jest to opcja raczej nieprzydatnIle miejsca zajmuje słownik PZWL na ekranie?a, bo przede wszystkim rozbudowuję mój glosariusz medyczny w programie Trados Studio. W prawym dolnym rogu znajdują się przyciski umożliwiające kopiowanie hasła, jego wydruk i edycję, przy czym edytować można tylko hasła własne. Szkoda, że nie ma możliwości edycji istniejących haseł, chociażby w trybie dodawania notatek, tak jak funkcjonuje to w słowniku PWN-u. Notatki ogólne można dodawać za pomocą opcji Informacje i notatki (skrót F1). Tam też znajdziemy informacje o zastosowanych skrótachpiśmiennictwie. Drukowane hasła zajmują dużo miejsca na stronie, także raczej ściągawki na egzamin z nich nie zrobimy ;-). W ustawieniach słownika nie znajdziemy zbyt wiele opcji umożliwiających dostosowanie pracy z programem. Jest możliwość dodania do programu dodatkowego słownika, co daje nadzieję, że wydawnictwo PZWL wyda słowniki także w innych językach. Mnie osobiście brakuje możliwości skonfigurowania słownika tak, aby po uruchomieniu dostępna była ta kombinacja językowa, z której ostatnio korzystałam. Gdy przez 3 tygodnie pracowałam na jednym angielsko-polskim projekcie i codziennie uruchamiałam słownik, irytowało mnie, że zawsze po pierwszym wprowadzeniu hasła, okazywało się, że muszę jeszcze przestawić język. Oczywiście zajmuje to mniej niż sekundę, ale wygoda użytkownika jest najważniejsza, prawda?

Przejdźmy teraz do kwestii wyszukiwania haseł. Jest to zdecydowanie mocna strona tego słownika. Domyślnie słownik jest tak skonfigurowany, aby przeszukiwać nie tylko hasła, lecz także podhasładefinicje, co znacząco zwiększa nasze szanse na doszukanie się terminu lub czegoś, co pomoże nam domyśleć się, o co chodzi w tekście wyjściowym. Po wpisaniu poszukiwanego słowa program wyświetla wszystkie hasła, w których występuje dane słowo lub jego część. Niestety położenie tego słowa w haśle nie jest w żaden sposób oznaczone, co powoduje, że niekiedy musimy przestudiować całą listę wyrazów w poszukiwaniu tego, co też tam program odnalazł. Brakuje mi tu opcji wyszukiwania w bieżącym haśle znanego ze słowników PWN-u lub, co byłoby nawet wygodniejsze, podkreślenia wystąpień wyszukiwanego hasła. Nie zaszkodziłoby również rozwinięcie skróconych terminów. Rozumiem, że jest to rozwiązanie żywcem przeniesione ze słownika papierowego, ale w przypadku słowników elektronicznych nie ma ono zastosowania. Cieszy mnie natomiast to, że hasła ułożone są w kolumnie, jedno pod drugim, a nie w trybie tekstu ciągłego, tak jak w słownikach PWN-u. Nie wiem, jak wygląda wydanie papierowe słownika, ale w przypadku słownika komputerowego takie rozwiązanie wydaje mi się dużo bardziej przejrzyste.

Jeśli chodzi o treść, to do tej pory nie zauważyłam żadnych błędów czy literówek. Sprawdzane przeze mnie terminy występowały także w tekstach paralelnych dostępnych w internecie. Oczywiście lepiej zawsze się upewnić, czy dane terminy są ekwiwalentne w kontekście naszego tłumaczenia, ale jest to zasada, którą warto stosować w przypadku wszystkich słowników. Z pewnością warto by rozszerzyć słownik o terminy związane z nowymi technologiami, np. obrazowaniem, oraz zwiększyć liczbę terminów dotyczących substancji (lub wydać słownik farmaceutyczny).

Słownik jest dostępny w cenie 179 zł, przy czym można uzyskać zniżkę po zarejestrowaniu się na stronie wydawnictwa. Jest to wyższa kwota niż w przypadku słownika papierowego (cena w promocji 137,03 zł), co nieco dziwi, biorąc pod uwagę koszt druku. Należy chyba przyjąć, że płacimy dodatkowo za wygodę. Niemniej jednak jest to program, który warto nabyć, jeśli tłumaczymy teksty medyczne, prowadzimy kursy językowe z lub uczymy się języka angielskiego z tej dziedziny. Moja ocena to mocne 4+.

A czy Wy korzystacie z tego słownika lub innego słownika specjalistycznego, który jest godny polecenia? A może macie jakieś uwagi dotyczące użytkowania słowników elektronicznych? Co jest dla Was najważniejsze i co decyduje o zakupie?

Łacińskie skróty w języku angielskim i ich tłumaczenie

Witam po świątecznej przerwie. Pierwszy wpis w nowym roku chciałabym poświęcić zagadnieniu łacińskich skrótów w języku angielskim. Chociaż w źródłach, które przejrzałam, przygotowując ten wpis, dominuje opinia, że najlepszym sposobem na poprawne stosowanie łacińskich skrótów w języku angielskim jest ich unikanie, w tekstach, które tłumaczę, pojawiają się one bardzo często. Jeśli jednak będziecie tworzyć własny tekst w języku angielskim, przyjmijcie, że nadmierne usianie go łacińskimi skrótami (nie licząc bibliografii) będzie uznawane za objaw buractwa, zwłaszcza jeśli tekst nie będzie np. akademicki czy techniczny. Używając łacińskich skrótów w języku angielskim, należy zwrócić uwagę na cztery kwestie: znaczenie skrótu, jego zapis, wymowę (gdyby przyszło nam odczytywać nasze dzieło na głos) i zastosowanie innych znaków interpunkcyjnych. W poniższej tabeli z najpopularniejszymi łacińskimi skrótami stosowanymi w języku angielskim dodałam rówież kilka uwag dotyczących ich tłumaczenia na język polski.

Łacińskie skróty w języku angielskim

SkrótZnaczenieZapisWymowaInterpunkcjaTłumaczenie
e.g.Łac. exempli gratia, po angielsku for example lub for instance. Nie mylić z i.e. Listy rozpoczynające się od e.g. nie powinny kończyć się skrótem etc., ponieważ samo e.g. sugeruje, że lista nie jest wyczerpująca.Dwie kropki, bez spacji między literami, małe litery.Bez rozwijania czytamy [iii dżii], jeżeli chcemy rozwinąć możemy wymawiać [egzempli greszia/egzempli gratja], a najwygodniej moim zdaniem powiedzieć for instance, for example lub for the sake of example.Po e.g. zawsze występuje przecinek.Skrót np. i jego rozwinięcie. W języku polskim nie stawiamy po skrócie np. przecinka.
etc.Łac.et cetera, po angielsku and so on lub and so forth.Uwaga na kolejność literek – w angielskich tekstach często pojawia się błędny zapis.[Et setra], częstym błędem jest wymowa [ex setra].Jeżeli etc. umieszczamy na końcu listy składającej się z co najmniej dwóch elementów, należy przed skrótem postawić przecinek.itd./itp. Ale uwaga: w języku polskim przecinka w wyliczeniach przed tymi skrótami NIE STAWIAMY! Jest to kalka z angielskiego!
i.e.Łac. id est, po angielsku that is/in other wordsNależy pamiętać o prawidłowym postawieniu kropek i braku spacji.[Id est], ewentualnie odczytujemy po angielsku that is.Zawsze stawiamy po i.e. przecinek!Skrót tj.
cf.Łac. confer, które po angielsku oznacza compare (porównaj). Uwaga cf. można stosować tylko do przytaczania opinii autorów, które są niezgodne z przedstawionym wcześniej twierdzeniem. Jeżeli przytaczamy opinie, które są podobne, używamy see lub see also.Kropka po całym skrócie.Słownik Oxford Advanced Learners podaje wymowę [sii ef], natomiast można też ten skrót odczytywać po angielsku jako compare with lub po łacinie jako confer.Bez przecinka po skrócie.Skrót por. lub całe słowo porównaj.
Jak stosować, zapisywać, wymawiać i tłumaczyć łacińskie skróty używane w języku angielskim.

Informacje o innych łacińskich skrótach możecie znaleźć na stronach, z z których m.in. korzystałam, przygotowując ten wpis:

 

Jak wymawiać angielskie wyrazy zaczynające się na litery „au-”?

Fragment obrazu "Krzyk" Edwarda Muncha

Dzisiaj chciałabym omówić kolejną łatwą do zapamiętania zasadę, dzięki której można szybko i skutecznie poprawić wymowę w języku angielskim. Poza naprawdę nielicznymi wyjątkami we wszystkich angielskich słowach zaczynających się od au wymawiamy długie o, które w transkrypcji fonetycznej zapisuje się w następujący sposób /ɔː/. Jest to raczej prosty do wymówienia dźwięk, przy którym zaokrąglamy usta, i występuje na przykład w słowie law (wymowa w wersji łopatologicznej: looooo). Skoro jest to takie proste i oczywiste, to dlaczego o tym piszę? Otóż, wbrew pozorom ze względu na wpływ języka polskiego bardzo często popełniamy błędy w wymowie takich słów. Weźmy na przykład robiące wielką karierę w korporacjach (często kosztem swojskiej kontroli) słówko audyt. Kto z nas nigdy nie pomylił się i nie powiedział z rozpędu po angielsku ałdit? A tu mamy /ˈɔːdɪt/, w dodatku z akcentem, czyli tym bardziej należy to o podkreślić (ooodit). Często używanych słów zaczynających się od au jest całkiem sporo i użytkownicy angielskiego ze wszystkich branż mogą się na nie natknąć. Poniżej kilka przykładów:

  • Australia (możliwe też krótkie o na początku, ale O!)
  • Austria (jak wyżej)
  • automatic (i wszystkie inne słowa z prefiksem auto-)
  • autumn (jesień)
  • audio (może być ciężko się przestawić :))
  • August
  • auspices (auspicje)
  • austerity (np. w wyrażeniu austerity measures oznaczającym środki oszczędnościowe – w dobie kryzysu, używając sformułowania modowych blogerów, absolutny must have; może być też krótkie o)
  • author
  • autism (autyzm)
  • autobiography
  • auxiliary (pomocniczy)

Przeglądając słownik, aby znaleźć jakiekolwiek wyjątki, zauważyłam w zasadzie trzy: aubergine (bakłażan,  /ˈəʊbə(r)ˌʒiːn/ czyli z takim niby na początku), aunt (ciotka wymawiana przez a, /ɑːnt/) i „swojskie” au pair (/ˌəʊ ˈpeə(r)/, czyli tak jak bakłażan przez ).

Pamiętajmy więc, aby następnym razem, gdy do drzwi firmy zapuka audytor, aby sprawdzić, jak tam nasze normy, szczerze wyrazić swoje zaskoczenie i wykrzyknąć OOOO-dit time!

Jak wymawia się słowo „certificate”?

Co za kit mi tu Pani wciska?

 

Co za kit mi tu Pani wciska?

Jak wymawiać słowo certificate

Każda osoba ucząca się języka obcego chciałaby, aby jej wymowa była jak najbardziej zbliżona do wymowy rodowitego użytkownika danego języka. Niektórym przychodzi to bardzo łatwo, a innym trochę trudniej. Jest jednak kilka łatwych do zapamiętania zasad, które pozwalają szybko i znacząco poprawić jakość naszej wymowy w języku angielskim W dzisiejszym wpisie chciałabym omówić zasadę, dzięki której będziecie mogli zabłysnąć swoją perfekcyjną wymową angielskich słów zakończonych na -ate.

Z mojej kilkuletniej obserwacji (nie tylko nauczycielskiej) wynika, że bardzo kłopotliwym wyrazem, który jednocześnie często pojawia się w kontekście języka angielskiego, jest rzeczownik certificate (certyfikat, świadectwo). Coraz większa liczba osób w Polsce może pochwalić się certyfikatami First Certificate in English, Certificate in Advanced English i Certificate of Proficiency in English, warto więc zadbać o prawidłową wymowę tego słowa.

Zasada jest następująca:

Jeżeli angielskie słowo jest zakończone na -ate i jest to czasownik, wówczas przyrostek ten wymiawiamy w następujący sposób: /ejt/. W transkrypcji fontetycznej, stosowanej w słownikach, zapisuje się taką wymowę jako /eɪt/.

Jeżeli angielskie słowo jest zakończone na -ate i jest to rzeczownik lub przymiotnik, wówczas przyrostek ten wymiawiamy tak : /yt/. W transkrypcji fonetycznej zapisuje się taką wymowę za pomocą tak zwanego znaku schwa  Ə (który jest szalenie popularnym symbolem marketingowym w branży językowej) i wtedy trakskrypcja takiej końcówki wygląda tak: /ət/. Dlatego też rzeczownik certificate wymawiamy w następujący sposób: /sə(r)ˈtɪfɪkət/ i nie ma tam żadnego /ejt/ na końcu.

Ponadto wielosylabowe słowa zakończone na -ate bez względu na to, czy są to rzeczowniki, czasowniki czy przymiotniki, są zawsze akcentowane na trzecią sylabę od końca!

Jeżeli jednak dane słowo ma tylko jedną sylabę, wtedy jego końcówka zawsze będzie wymiawiana jako /eɪt/, tak jak w wyrazach date, fateplate.

Trzeba też pamiętać, że niektóre wyrazy zakończone na -ate mogą być zarówno czasownikami, jak i rzeczownikami. Słowo certificate jest również takim przypadkiem, ponieważ istnieje czasownik certificate (wystawiać zaświadczenie, nie mylić ze słowem certify, które znaczy uwierzytelniać, poświadczać), który jest zgodnie z powyższymi zasadami wymawiany z  /eɪt/ na końcu.

Uwaga chemicy i medycy! Od powyższych reguł są pewne wyjątki. Na przykład dostarczające nam energię węglowodany – carbohydrate /ˌkɑː(r)bəʊˈhaɪdreɪt/ i to, o czym każdy chłopiec powinien pamiętać, czyli prostata – prostate /ˈprɒˌsteɪt/.

Na koniec kilka przykładów:

 

Wymowa słów zakończonych na -ate

Jak wymawiamy angielskie słowa zakończone na -ate

A więc pamietajmy: Every employer appreciates [ejt] foreign language certificates [kyts]!