Gabriela Janiszewska Translite

Łacińskie skróty w języku angielskim i ich tłumaczenie

Witam po świątecznej przerwie. Pierwszy wpis w nowym roku chciałabym poświęcić zagadnieniu łacińskich skrótów w języku angielskim. Chociaż w źródłach, które przejrzałam, przygotowując ten wpis, dominuje opinia, że najlepszym sposobem na poprawne stosowanie łacińskich skrótów w języku angielskim jest ich unikanie, w tekstach, które tłumaczę, pojawiają się one bardzo często. Jeśli jednak będziecie tworzyć własny tekst w języku angielskim, przyjmijcie, że nadmierne usianie go łacińskimi skrótami (nie licząc bibliografii) będzie uznawane za objaw buractwa, zwłaszcza jeśli tekst nie będzie np. akademicki czy techniczny. Używając łacińskich skrótów w języku angielskim, należy zwrócić uwagę na cztery kwestie: znaczenie skrótu, jego zapis, wymowę (gdyby przyszło nam odczytywać nasze dzieło na głos) i zastosowanie innych znaków interpunkcyjnych. W poniższej tabeli z najpopularniejszymi łacińskimi skrótami stosowanymi w języku angielskim dodałam rówież kilka uwag dotyczących ich tłumaczenia na język polski.

Łacińskie skróty w języku angielskim

SkrótZnaczenieZapisWymowaInterpunkcjaTłumaczenie
e.g.Łac. exempli gratia, po angielsku for example lub for instance. Nie mylić z i.e. Listy rozpoczynające się od e.g. nie powinny kończyć się skrótem etc., ponieważ samo e.g. sugeruje, że lista nie jest wyczerpująca.Dwie kropki, bez spacji między literami, małe litery.Bez rozwijania czytamy [iii dżii], jeżeli chcemy rozwinąć możemy wymawiać [egzempli greszia/egzempli gratja], a najwygodniej moim zdaniem powiedzieć for instance, for example lub for the sake of example.Po e.g. zawsze występuje przecinek.Skrót np. i jego rozwinięcie. W języku polskim nie stawiamy po skrócie np. przecinka.
etc.Łac.et cetera, po angielsku and so on lub and so forth.Uwaga na kolejność literek – w angielskich tekstach często pojawia się błędny zapis.[Et setra], częstym błędem jest wymowa [ex setra].Jeżeli etc. umieszczamy na końcu listy składającej się z co najmniej dwóch elementów, należy przed skrótem postawić przecinek.itd./itp. Ale uwaga: w języku polskim przecinka w wyliczeniach przed tymi skrótami NIE STAWIAMY! Jest to kalka z angielskiego!
i.e.Łac. id est, po angielsku that is/in other wordsNależy pamiętać o prawidłowym postawieniu kropek i braku spacji.[Id est], ewentualnie odczytujemy po angielsku that is.Zawsze stawiamy po i.e. przecinek!Skrót tj.
cf.Łac. confer, które po angielsku oznacza compare (porównaj). Uwaga cf. można stosować tylko do przytaczania opinii autorów, które są niezgodne z przedstawionym wcześniej twierdzeniem. Jeżeli przytaczamy opinie, które są podobne, używamy see lub see also.Kropka po całym skrócie.Słownik Oxford Advanced Learners podaje wymowę [sii ef], natomiast można też ten skrót odczytywać po angielsku jako compare with lub po łacinie jako confer.Bez przecinka po skrócie.Skrót por. lub całe słowo porównaj.
Jak stosować, zapisywać, wymawiać i tłumaczyć łacińskie skróty używane w języku angielskim.

Informacje o innych łacińskich skrótach możecie znaleźć na stronach, z z których m.in. korzystałam, przygotowując ten wpis:

 

  • Alex

    Warto dodać, że tych skrótów nie piszemy kursywą. Ja czasami używam i.e. i absolutnie nie uważam tego za objaw „buractwa”…

    • Gabriela Janiszewska – tłumaczka języka angielskiego i niemieckiego

      Myślę, że nie należy po prostu tych skrótów nadużywać, bo trudno jednak niekiedy obejść się bez etc. czy i.e. Co do kursywy się absolutnie zgadzam.