Gabriela Janiszewska Translite

O mnie

Przede wszystkim witam Państwa na stronie opisującej moją pracę jako tłumaczki i weryfikatorki języka polskiego, angielskiego i niemieckiego. Działalność pod szyldem Gabriela Janiszewska Translite rozpoczęłam 1 lutego 2012 r. i wtedy też uruchomiłam moją pierwszą stronę internetową Więcej »

Tłumaczenia

Tłumaczenia Oferuję tłumaczenia z języka angielskiego i niemieckiego, na te języki oraz pomiędzy tymi językami. Gwarantuję: terminowość, bo czas to pieniądz, a konkurencja nie śpi; poprawność językową – karierę zaczynałam jako weryfikatorka w renomowanym biurze tłumaczeń, które od lat wygrywa Więcej »

Dane kontaktowe

W tej zakładce znajdą Państwo mój numer telefonu, adres e-mail, a także dane do faktury i informacje o możliwych metodach płatności i o godzinach mojej pracy. Dane do faktury: Gabriela Janiszewska Translite ul. Oliwkowa 24 05-500 Józefosław NIP: 123-111-96-58 REGON: 145958699 Najłatwiej Więcej »

Moje doświadczenie

Nazywam się Gabriela Janiszewska (moje nazwisko panieńskie to Galińska), a moją pasją są tłumaczenia, dzięki którym codziennie mogę uczyć się nowych rzeczy o świecie. Moją podstawową zasadą w pracy jest rzetelność – zawsze staram się, aby moje tłumaczenia były Więcej »

7 ways to boost your career when you are still a translation student

Image courtesy of jscreationzs / FreeDigitalPhotos.net

First of all, start developing your career in translation while you are still studying! It’s much more difficult to start when you graduate from the university with virtually no experience – the pressure to start making a living out of translation is much greater and establishing yourself as a translator takes some time. I know that when you study languages it’s very tempting to give language classes here and there to earn some extra money. Moreover, the rates for teaching languages are higher than rates for translators at the beginning of their career (at least in the bigger cities in Poland), but if you really feel that translation is what you want to do in the future, it would be good to devote some time to make your start easier. How to do that? Here are some tips that worked for me:

1. Create your profile on career portals and websites for translators

You don’t feel it is necessary, because you don’t have anything to write about? It’s not true! You are a student of translation, don’t you? Write it! Describe the types of texts which you enjoy translating during translation classes, write about language certificates if you have any, add your picture and contact details (and for heaven’s sake please choose a professional e-mail address – no sweet1996_love_volleyball@gmail.com!), and keep updating your profiles when you gain any additional experience, skill, academic degree. Think about your hobbies. Maybe you have some expert knowledge in a certain field such as photography, computer games, fashion, sailing, etc. because you enjoy doing it in your free time. Some translation companies might look exactly for you. You may also write that you are willing to do some translations for non-profit organisations and initiatives…

Czy obcojęzyczne nazwy firm powinno się odmieniać?

Image courtesy of Stuart Miles / FreeDigitalPhotos.net

Często przy okazji tłumaczenia wszelakich dokumentów firmowych (umów, regulaminów, prezentacji itp.) napotykamy na nazwy firm. Specyfika języka polskiego, a przede wszystkim nieszczęsna odmiana przez przypadki, zmusza nas do jakiejś reakcji na takie spotkanie. Jakie rozwiązania tłumaczeniowe możemy w tej sytuacji zastosować?

BeGlobal Community – czyli czy tłumaczenia maszynowe to tylko zagrożenie dla tłumaczy?

BeGlobal - uruchamianie

W zeszłą sobotę uczestniczyłam w spotkaniu SDL Vendor OpenDay w Bydgoszczy, które było bardzo miłe poza drobnym incydentem z kierowcą autobusu, który zatrzasnął mojej koleżance Ilonie drzwi przed nosem. Tak to już jest, jak dwie tłumaczki pisemne wychyną ze swoich siedzib :) Dominującym motywem spotkania była prezentacja narzędzia BeGlobal firmy SDL umożliwiającego korzystanie z silnika statystycznego w celu wykonywania tłumaczeń maszynowych. Z czym to się je i czy „prawdziwy tłumacz” powinien w ogóle zainteresować się tym tematem, skoro jest to zagrożenie dla jego bytu? Cóż, wroga trzeba dobrze poznać…

Kilka refleksji na temat zapisu jednostek

Choć mogłoby się wydawać, że jednostki nie wymagają stosowania jakichkolwiek skomplikowanych zabiegów tłumaczeniowych, to jednak zdarza się, że sprawiają tłumaczom nieco trudności. W dzisiejszym wpisie chciałabym zwrócić uwagę na kilka kłopotliwych w tym zakresie kwestii.

Ostatnio trochę zaniedbałam bloga, bo przez dwa tygodnie pracowałam nad sporym tłumaczeniem technicznym dotyczącym systemów budynkowych i zarządzania obiektami i stąd też zapewne moje refleksje na temat „tłumaczenia” jednostek.

Przede wszystkim należy pamiętać o odmianie jednostek w mowie i w piśmie. Na przykład mówimy/piszemy: 5 woltów, a nie 5 wolt. Między liczbą a symbolem jednostki zawsze stawiamy spację! Najlepiej byłoby już na etapie tłumaczenia w programie CAT wstawiać przed jednostkami twarde spacje, dzięki czemu będziemy mieć pewność, że w docelowym dokumencie wartość i jednostka będą obok siebie, a nie w kolejnych wierszach, co byłoby nieczytelne. Jeśli jednak nie mamy dość czasu, należy zwrócić na to uwagę na etapie formatowania tekstu w formacie docelowym. Spacji nie stawiamy przed znakiem %, symbolem stopni [˚], minut [‚] i sekund [”]. Po symbolu jednostki nie stawiamy kropki, chyba że wypada on na końcu zdania. Symbole zamiast pełnych nazw jednostek stosujemy tylko po liczebnikach głównych zapisanych cyframi arabskimi, aby nie tworzyć kuriozalnych tworów takich jak:

Proszę Pani, zapakowała mi Pani o kilkanaście g szynki mniej niż poprosiłam!

Konkurs z okazji Dnia Kobiet!

Niestety pogoda nas dziś nie rozpieszcza, ale skoro dziś jest 8 marca to wiosna jest już z całą pewnością blisko. Z tej okazji pomyślałam sobie, że warto by było pozbyć się kolejnego kubka termicznego z regału! Dziś w godzinach 15.00-21.00 w aplikacji konkursowej na Facebooku odbędzie się konkurs korektorski! Zadaniem uczestników będzie napisanie, ile błędów językowych popełnił autor poniższego tekstu:

Bruno podjał na prawdę menską decyzje. Z okazji Dnia kobiet, kupi Chonoracie naj piękniejszy bókiet kwiatów, który znajdzie w znajdującej się nie opodal kwiaciarni nie bacząc na cene. Gdy wszedł do kwiaciarni, jego oczą ukazało się całe stosy kwiecia: tulipany, gozdźiki hryzantemy, rzonkile, różowe i cherbaciane róże, i stokrotki. Po wybraniu kilku żółtych roskwitniętych tulipanów, zapłacił i opuścił kwiaciarnie.

Nagrodę otrzyma ta osoba, która najszybciej poda prawidłową odpowiedź na to pytanie. Jeżeli do godziny 21 nikt nie poda prawidłowej odpowiedzi, zwycięzcą zostanie ta osoba, która najszybciej poda najbardziej zbliżoną do prawidłowej odpowiedź.

Zachęcam do uczestnictwa w konkursie!

————————————————————————————

Rozwiązanie konkursu!

Błędy w konkursowym tekście:

  1. podjął
  2. naprawdę
  3. męską
  4. decyzję
  5. Dnia Kobiet
  6. bez przecinka po „kobiet”
  7. Honoracie
  8. najpiękniejszy
  9. bukiet
  10. jaki zamast który
  11. nieopodal
  12. przecinek przed „nie bacząc”
  13. cenę
  14. oczom
  15. ukazały się
  16. goździki
  17. przecinek po „goździki”
  18. chryzantemy
  19. żonkile
  20. herbaciane
  21. brak przecinka przed „stokrotki”
  22. rozkwitniętych
  23. brak przecinka po „tulipanów”
  24. kwiaciarnię

Najbliżej prawidłowej odpowiedzi była pani Diana Jankowiak! Gratuluję!

Skuteczne sposoby na nauczenie się czasowników nieregularnych

Image courtesy of David Castillo / FreeDigitalPhotos.net

Każdy, kto uczy się języka angielskiego i niemieckiego, zetknął się (lub wkrótce zetknie) z czasownikami nieregularnymi (po niemiecku nazywanymi również czasownikami mocnymi). Chodzi tu o takie czasowniki, które odmieniają się nieregularnie w czasie przeszłym np. fall – fell – fallen, essen – aß – gegessen. Niestety na pewnym etapie nauki tych dwóch języków po prostu trzeba się ich nauczyć, aby móc przejść do bardziej zaawansowanych tematów i aby w ogóle móc się porozumieć. Ale jak nauczyć się czasowników nieregularnych szybko i skutecznie? Wydaje mi się, że znam kilka całkiem niezłych sposobów.

1. Przepisywanie z podziałem na grupy

Jestem wzrokowcem i dlatego nauka słówek poprzez ich przepisywanie zawsze się u mnie doskonale sprawdza. A o co chodzi z podziałem na grupy? Zarówno w języku angielskim, jak i niemieckim można zauważyć pewne prawidłowości w budowie czasowników nieregularnych, np. know – knew – known, throw – threw – thrown, grow – grew – grown czy heißen – hieß – geheißen, reißen – riss – gerissen. Dlatego najpierw proponuję przepisać wszystkie czasowniki nieregularne, których mamy się nauczyć, dzieląc je na grupy o podobnej budowie. Potem proponuję jeszcze raz przepisać wszystkie czasowniki, ale z podziałem na grupy tematyczne, np. wszystkie czasowniki dotyczące przemieszczania się, wszystkie czasowniki dotyczące zmysłów itp. Ta metoda łączy w sobie zarówno naukę poprzez czytanie słówek, jak i interakcję z nimi – musimy zaobserwować podobieństwa, wymyślić grupy i przepisać słówka. Jeśli najlepiej zapamiętujecie informacje podczas czytania, koniecznie przetestujcie tę metodę!

2. Komputerowe odpytywanie ze słówek

Aby nauczyć się czasowników nieregularnych, możemy skorzystać też z programów i stron internetowych do przepytywania. Ta metoda najlepiej sprawdza się, gdy już kojarzymy mniej więcej, jakie są formy czasowników nieregularnych, dlatego proponuję zastosować ją jako uzupełnienie metody nr 1. Przez całe studia korzystałam z darmowego programu Teachmaster, do którego można wrzucać listy słówek, z których chcemy być odpytani. Na czym to polega? Program wyświetla nam na przykład słówko po polsku, a my wpisujemy odpowiedź. Następnie nasza odpowiedź jest porównywana z bazą danych i oznaczana jako poprawna lub błędna. Jeżeli udzieliliśmy błędnej odpowiedzi, pytanie wraca do puli i będziemy musieli jeszcze raz na nie odpowiedzieć (i tak aż do skutku). Program ma tę wadę, że listy słówek trzeba stworzyć samodzielnie, co jest pracochłonne. Z drugiej strony jednak już w trakcie wprowadzania słówek do programu zaczynamy je zapamiętywać, a poza tym umożliwia nam to dowolne kształtowanie materiału, który chcemy opanować. Z programu Teachmaster można korzystać w trakcie nauki dowolnego języka – ja uczyłam się za jego pomocą angielskiego, niemieckiego i hiszpańskiego.

Możemy również skorzystać z gotowych ćwiczeń dostępnych w internecie, na przykład na stronie englisch-hilfen.de lub English Page. W sklepie Google Play można też znaleźć różne aplikacje umożliwiające naukę czasowników nieregularnych na telefonach z systemem Android, co jest o tyle dobrym rozwiązaniem, że można uczyć się słówek na przykład w czasie porannej podróży autobusem do pracy czy na uczelnię.

3. Fiszki

Fiszki w ostatnich latach robią zawrotną karierę. Ja zaczęłam z nich korzystać, gdy rozpoczęłam intensywniejszą naukę niemieckiego w liceum, więc dość późno, ale warto było, bo jest to też skuteczna metoda. Oczywiście można kupić gotowe, bardzo atrakcyjnie wykonane zestawy fiszek (niestety są dość drogie), ale polecam wykonywanie ich samodzielnie, gdyż w ten sposób również się uczymy. Można wykonać je ręcznie albo za pomocą komputera. Polecam stworzenie listy słówek w Excelu, a następnie wstawienie ich do Worda za pomocą opcji korespondencji seryjnej. Znalazłam również specjalny program Fiszka 1.0, za pomocą którego można wydrukować fiszki dwustronnie na podstawie listy słówek w formacie .txt. Można też korzystać z wirtualnych fiszek np. na stronie Flashcard Exchange (można tam stworzyć swój własny zestaw), Englishpage.com i Fiszkoteka (wymaga założenia konta).

Mam nadzieję, że powyższe metody przypadną Wam do gustu i sprawdzą się w Waszym przypadku. Szczególnie polecam pierwszy sposób, który co prawda jest bardzo staroświecki (hipsterski :D) i dość czasochłonny, ale bardzo skuteczny. A jak Wy uczycie się/uczyliście się czasowników nieregularnych? Znacie jakieś sprawdzone metody?

False Friends

Kubki termiczne

 

Urodzinowy konkurs rozstrzygnięty, kubki termiczne wędrują pocztą do zwycięzców, czas więc napisać coś więcej o false friends, które na nich widnieją. False friends (wyrażenie to jest niekiedy tłumaczone jako fałszywi przyjaciele) to takie słowa, które mylą nam się z właściwym tłumaczeniem danego słowa na angielski/polski, ponieważ mają bardzo podobną wymowę i/lub pisownię. Gdy nie znamy jakiegoś słówka, a próbujemy coś na szybko wymyślić, często możemy wpakować się na taką „językową” minę. Punktem wyjścia listy, którą przygotowałam na podstawie materiałów dostępnych w internecie i słownika, są polskie słowa, które sprawiają kłopoty przy tłumaczeniu na angielski. W tabeli można znaleźć wszystkie słowa z kubka termicznego. Tutaj można pobrać plik z tabelą w formacie XLSX (kliknij łącze prawym przyciskiem i wybierz opcję Zapisz jako). Jeśli chcesz przygotować sobie fiszki do nauki, załadować dane z tabeli do programu do nauki słówek lub przygotować materiały dla uczniów, możesz śmiało z niego skorzystać.

Słowo polskie
Błędne tłumaczenie na angielski
Prawdziwe znaczenie angielskiego słowa
Właœciwe tłumaczenie polskiego słowa
adwokatadvocatezwolennikbarrister, attorney
aferaaffairsprawa, romans, interesscandal
akordaccordzgoda, porozumieniechord
aktualnyactualrzeczywisty, faktycznypresent, current
amatorskiamatorymiłosnyamateur
anginaanginadusznicatonsillitis
antykianticsbłazeństwaantiques
apartamentapartmentmieszkaniesuite
aparycjaapparitionzjawalooks
atletaathletelekkoatleta, sportowiecstrongman
audycjaauditionprzesłuchanie (do roli)radio programme
ażurowyazurelazurowyopenwork
basenbasinumywalkaswimming pool
batonbatonbatutabar
benzynabenzenebenzenpetrol, gasoline
biletbilletkwatera (żołnierska)ticket
blankietblanketkocblanket
boksboxboksowanie się (czasownik)boxing
butbootbut z cholewą, kozakshoe
centralacentralcentralnyheadquarters, head office
cenzuracensurepotępienie, ostra krytykacensorship
charakteryzacjacharacterizationopis, charakterystykamake-up
cylindercylinderbryła geometryczna, część mechanizmutop hat
datadatadanedate
dewocjadevotionoddanie, poœświęceniereligious bigotry
dresdresssukienkatracksuit
dyrekcjadirectionkierunek, stronamanagement
dyskretnydiscreteodrębny, wyraźŸnydiscreet
dyspozycjadispositionusposobienieorder, instruction,
dysputadisputespórdebate
dywandivanotomana, sofacarpet
ekonomiaeconomygospodarkaeconomics
ekspedientexpedientœśrodek doraźŸnyshop assistant
ekspertyzaexpertisebiegłość(expert) opinion
ekstraextradodatkowy, zbędnygreat
ekstrawagancki (o kimśœ)extravagantrozrzutny, przesadnyeccentric
etykietaetiquettezasady zachowania, savoir vivrelabel
ewentualnyeventualostateczny, końcowypossible
ewidencjaevidencedowód, śœwiadectworecords, files
fabrykafabrictkanina, wyróbfactory
facetfacetaspekt, strona, fasetaguy, fellow
fagotfaggotpęk, wiązkabassoon
fatalnyfatalœśmiertelnyterrible
fatygafatiguezmęczenietrouble
fizykphysicianlekarzphysicist
frekwencja (wyborcza)frequencyczęstotliwoœśćturnout
gabinetcabinetszafkaoffice, study, surgery
gemgemklejnotgame
genialnygenialuprzejmy, towarzyskibrilliant
gustgustpodmuchtaste
hazardhazardzagrożenie, niebezpieczeństwogambling
herbherbziołocoat of arms, emblem
hymn (państwowy)hymnjako gatunek literackianthem
karawancaravanprzyczepa turystyczna, karawana na pustynihearse
karnacjacarnationgoŸździkcomplexion
kartoncartonopakowaniecardboard
kaskcaskbeczułkahelmet
kaucjacautionostrożnoœśćbail, deposit
klozetclosetszafa w śœcianietoilet, lavatory
kolacjacollationlekki posiłek, porównaniedinner/supper
kolegacolleaguewspółpracownikfriend
kolonia (dla dzieci)colonykolonia (jakiegoœś kraju)summer camp
kombatantcombatantwalczący, bojownikveteran
komplementcomplementdopełnieniecompliment
kompozytorcompositorzecercomposer
komunalnycommunalwspólnymunicipal
komunikacja miejskacommunicationkomunikacja, porozumiewanie siępublic transport
kondukt (żałobny)conductzachowaniecortege, funeral procession
konfekcjaconfectionerysłodyczeready-made clothes
konfidentconfidentpewny siebieinformer
konkurentconcurrentjednoczesny, zgodny, zbieżnyrival, competitor
konkursconcoursehala, zgromadzenie ludzicompetition, contest
konsekwentnyconsequentwynikający, będący następstwemconsistent, constant
konserwaconservekonfituracanned food
krawatcravatfulartie
kreaturacreaturestworzenie, żywa istotamonster
lekturalecturewykładreading
literatliteratepiœśmiennywriter, man of letters
lokallocalmiejscowy, lokalnypremises
lunatyklunaticwariatsomnambulist, sleepwalker
magazynmagazineczasopismo, programwarehouse
mandatmandatemandat wyborczyfine
manifestmanifestujawnićmanifesto
markamarkocenamake (of a car), brand
modamodesposób, trybfashion
nowelanovelpowieœśćshort story
obligacjaobligationobowiązekbond
obskurnyobscuremało znanyshabby
obstrukcjaobstructionprzeszkodaconstipation
okupantoccupantmieszkaniec, lokatoroccupier
ordynarnyordinaryzwyczajny, zwykłyrude, offensive
paragonparagonniedoœścigniony wzórreceipt
paragrafparagraphakapitsection, clause
pastapastamakaronpaste, polish (shoes)
pensjapensionemeryturasalary
portmonetkaportmanteauwalizka, kufer podróżnypurse
prezerwatywapreservativekonserwantcondom
proces sądowyprocessprocedura, procestrial
prospektprospectszansa, perspektywyprospectus, leaflet, brochure
prowizjaprovisionklauzula, postanowienie, œświadczeniecommission
pupilpupiluczeń w szkole podstawowej, Ÿźrenicapet, favourite
rajdraidnapad, najazdrally
raportrapportdobre stosunkireport
receptareceiptparagonprescription
reklamacjareclamationrekultywacja, karczowanie lasucomplaint
rekwizytrequisitewymaganyprop
rentarentczynszpension, allowance
rewizjarevisionzmiana, korekta, powtórka przed egzaminemsearch
rumorrumourplotka, pogłoskanoise
smokingsmokingpaleniedinner jacket, tuxedo
spikerspeakergłośœnik, mówcaannouncer
szaletchaletdomek w stylu alpejskimpublic toilet
szefchefszef kuchniboss
urna wyborczaurnurna na prochyballot box
wagonwagonwózcarriage, car

Źródła: Angliści.pl, Lorki.pl, Unleashed English, Słownik polsko-angielski Wydawnictwa Naukowego PWN

Odnośnie czegoś czy odnośnie do czegoś?

Translite

Czy wiecie, że jedyną poprawną formą jest odnośnie do czegoś/kogoś, a nie bardzo popularne odnośnie czegoś/kogoś? Kiedy dowiedziałam się tego parę lat temu w czasie warsztatów z języka polskiego, byłam tym niezwykle zaskoczona, bo poprawnej formy prawie się nikt nie używa! Jako zwolenniczka dbania o język oczywiście stosuję w tłumaczeniach formę odnośnie do ewentualnie w odniesieniu do, ale zasadniczo staram się tego wyrażenia unikać, żeby się z rozpędu nie pomylić. Zresztą według językoznawców nie należy tego wyrażenia nadużywać, gdyż jest ono charakterystyczne dla języka urzędowego, a nie potocznego. Istnieje zresztą wiele wygodnych zamienników: w stosunku do, co do, co się tyczy, jeśli chodzi o, ze względu na co, w sprawie czego. Nie da się jednak ukryć, że odnośnie do jest jednym z krótszych wyrażeń z tej grupy i stąd pewnie wynika popularność tego zwrotu (a zwłaszcza jego błędnej wersji).

Dlaczego odnośnie czegoś jest formą niepoprawną? Najczęściej uważa się, że jest to kalka z języka rosyjskiego, ewentualnie niemieckiego (diesbezüglich). Mówimy odnośnie do czegoś, ponieważ przysłówek odnośnie poprzez przymiotnik odnośny wywodzi się od czasownika odnosić się, który z kolei łączy się z do i co do tego chyba nikt nie ma wątpliwości (odnosić się czegoś? o nie!).

Jak myślicie, czy jest szansa na rozpowszechnienie używania zwrotu odnośnie do czegoś? A może raczej językoznawcy powinni uznać formę odnośnie czegoś za poprawną? Jakiej formy Wy używacie? Zapraszam do głosowania w ankiecie!

You Have Already Voted For This Poll!!

Odnośnie do czegoś czy odnośnie czegoś?

Zagłosuj na formę, którą uważasz za lepszą!
 Odnośnie czegoś, przecież wszyscy tak mówią.  Odnośnie do czegoś - poprawność językowa przede wszystkim!  Lepiej omijać te wyrażenia szerokim łukiem...  Nie mam zdania.  No vote

Total voters: 2

Odnośnie do czegoś czy odnośnie czegoś?

      100%              

Konkurs z okazji pierwszych urodzin Translite!

Luty to miesiąc świętowania. 1 lutego założyłam działalność, 14 lutego są Walentynki, 17 lutego moje urodziny (w tym roku też wyjątkowe, bo obchodzę ćwierćwiecze), a 27 lutego moje imieniny. Jeżeli dodać do tego urodziny krewnych i znajomych, to można cały luty przehulać. Ale do rzeczy…

Z okazji pierwszych urodzin Translite ogłaszam konkurs na najbardziej kłopotliwe angielskie słowo! Które słowo trudno Wam zapamiętać? Które słowo jest Wam ciężko wymówić? Z czym Wam się ono kojarzy? Albo dlaczego z niczym Wam się nie kojarzy? Podajcie jedno takie słowo i krótko uzasadnijcie swój wybór, korzystając z aplikacji konkursowej na Facebooku. Autorzy najciekawszych zgłoszeń zostaną nagrodzeni kubkiem termicznym z wygrawerowanymi angielskimi false friends! Konkurs trwa do 17 lutego.Nagrody w konkursie Translite

Powodzenia!

Rozstrzygnięcie konkursu!

Trudno było wybrać 3 najlepsze odpowiedzi spośród 96 innych, często równie ciekawych! Niektóre słówka takie jak available, queue, simultaneous, LlanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogochHippopotomonstrosequippeddaliophobia (:-P) powtarzały się kilka razy, więc myślę, że warto będzie poświęcić im osobny wpis na blogu :). Ostatecznie o wygranej zadecydowała oryginalność wybranego słowa i ciekawe uzasadnienie.

Mam zatem zaszczyt ogłosić, że urodzinowe kubki termiczne Translite powędrują do:
pani Magdaleny Kepy.
pana Krzysztofa Matusiaka,
i pani Emilii Rakoczy!
Zwycięzców konkursu proszę o kontakt w sprawie wysyłki nagrody!

Jednocześnie wszystkim 96 osobom bardzo dziękuję za udział i zachęcam do odwiedzania bloga www.translite.pl.

Mówiąc w cudzysłowie…

…czyli jak poprawnie zapisywać cytaty

Interpunkcja to jeden z moich ulubionych działów wiedzy o języku polskim. Chociaż wiele osób nie znosi rozważań o tym, gdzie należałoby postawić przecinek, kiedy można zastosować średnik itp., uważam, że interpunkcja w języku polskim bardzo pomaga w rozumieniu tekstu, jeżeli jest stosowana poprawnie. Z moich obserwacji wynika, że jednym z bardziej kłopotliwych znaków jest cudzysłów (przy okazji warto pamiętać, że poprawna forma to w cudzysłowie, a nie w cudzysłowiu).

Zapis cudzysłowu

Bardzo często zdarza się, że w prasie, na stronach internetowych i w tłumaczonych dokumentach pojawia się cudzysłów zapisywany w taki sposób “…”. Nie jest to niestety format zalecany w języku polskim. Jest on natomiast stosowany w języku angielskim (a w niemieckim cudzysłów jest jeszcze inny, o czym poniżej). Prawdopodobnie to jest właśnie przyczyną wielu błędów dotyczących jego zapisu. Być może wynika to również z korzystania z oprogramowania, które nie uwzględnia odmiennego formatu cudzysłowów w języku polskim. W programie Trados Studio, z którego korzystam, gdy tłumaczę część zlecanych mi tekstów, automatycznie wstawiany jest cudzysłów w formacie “…”. Podobnie niestety działa interfejs WordPressa, z którego korzystam na tej stronie. (Mała aktualizacja – dziękuję za czujność Karolinie Milewskiej) Okazało się, że jednak WordPress po opublikowaniu wpisu wstawia polskie cudzysłowy!  Aby zapisać cudzysłów poprawnie, wpisuję skróty z klawiatury numerycznej ( „ = Alt + 0132, ” = Alt + 0148). Program memoQ jest w tym zakresie o wiele lepszy, ponieważ przy tłumaczeniu w kombinacji na polski automatycznie wstawia prawidłowe cudzysłowy „…”.

Dlatego pamiętajmy, jak zapisujemy cudzysłów w:

  • języku polskim:

Z badań wynika, że 68% tłumaczy po 10 godzinach pracy nie wie, jak się nazywa.

  • języku angielskim:

More than 50% of them think of changing their profession.

  • języku niemieckim:

Jeder Dritte arbeitet weitere 10 Stunden.

Kolejność zapisu znaków interpunkcyjnych

Druga bardzo istotna kwestia to kolejność zapisywania innych znaków interpunkcyjnych w bezpośrednim sąsiedztwie cudzysłowu. Posłużę tu się przykładem z programu informacyjnego Fakty TVN z 13 stycznia 2013 r. (Wygrana z PRL-em ), gdzie wypowiedź Zbigniewa Romaszewskiego zapisano w następujący sposób:

„Pieniądze przyznane przez sąd pozwolą nam godnie przeżyć te ostatnie lata.” (1:30 nagrania)

Prawidłowy zapis to:

„Pieniądze przyznane przez sąd pozwolą nam godnie przeżyć te ostatnie lata”.

Mówiąc w skrócie, zasada jest taka: kropka w zdaniu jest zawsze ostatnia i musi znaleźć się poza obrębem cudzysłowu. Należy postawić kropkę na końcu zdania także wtedy, gdy cytat kończy się znakiem zapytania lub wykrzyknikiem:

Gdy komputer tłumaczki zawiesił się, a ona przypomniała sobie, że nie zapisała dokumentu, z gardła wyrwał jej się dramatyczny okrzyk: „Ty durna babo!”.

Chwilę później, obgryzając nerwowo paznokcie, zadawała sobie pytanie: „Czy zadziałała funkcja Autozapisu w Wordzie?”.

 Moim zdaniem taki zapis jest zresztą czytelniejszy niż np. w języku angielskim, gdzie końcowa pozycja cudzysłowu powoduje, że nie wiadomo w zasadzie, czy ostatni znak interpunkcyjny odnosi się do całego zdania, czy tylko cytatu.