Gabriela Janiszewska Translite

Tag Archives: tłumaczenia prawnicze

Co zrobić, gdy potrzebujesz tłumaczenia poświadczonego z języka angielskiego na niemiecki… i odwrotnie?

Ostatnio często zgłaszają się do mnie klienci, którzy pytają o możliwość przetłumaczenia przeze mnie np. aktu urodzenia lub innego dokumentu urzędowego z języka angielskiego na niemiecki lub z niemieckiego na angielski, ponieważ taką kombinację tłumaczeń również oferuję. Część klientów zdaje sobie sprawę z tego, że aby takie tłumaczenie miało odpowiednią „moc urzędową”, musi zostać wykonane przez tłumacza przysięgłego. Czy mogłabym w związku z tym wykonać takie tłumaczenie?

Z dwóch powodów moja odpowiedź brzmi „Niestety nie”.

Po pierwsze obecnie nie posiadam uprawnień do wykonywania tłumaczeń poświadczonych. Z uwagi na to, że specjalizuję się raczej w tekstach technicznych i medycznych, dotychczas nie zdecydowałam się na przystąpienie do państwowego egzaminu na tłumacza przysięgłego. Ponadto jestem zdania, że warto by rozdzielić funkcję tłumacza przysięgłego ustnego i pisemnego i tylko w takim przypadku zdecyduję się przystąpić do tego egzaminu. Jako tłumaczka pisemna bez żadnego doświadczenia w pracy jako tłumacz ustny nie podjęłabym się tłumaczenia np. na sali sądowej. Ale jest to temat na osobny wpis, więc przejdźmy do drugiego argumentu.

Po drugie zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz.U. z dnia 27 grudnia 2004 r.) tłumacz przysięgły jest uprawniony do:

  1)  sporządzania i poświadczania tłumaczeń z języka obcego na język polski, z języka polskiego na język obcy, a także do sprawdzania i poświadczania tłumaczeń w tym zakresie, sporządzonych przez inne osoby;

2)  sporządzania poświadczonych odpisów pism w języku obcym, sprawdzania i poświadczania odpisów pism, sporządzonych w danym języku obcym przez inne osoby;

3)  dokonywania tłumaczenia ustnego.

W związku z tym tłumacz, który zdał w Polsce egzamin na tłumacza przysięgłego, może wykonywać tłumaczenia poświadczone w ramach pary języków, których dotyczył egzamin, przy czym jednym z tych języków musi być język polski.

Co w takim razie zrobić, jeśli potrzebne jest nam tłumaczenie poświadczone np. z języka niemieckiego na język angielski? Raczej nie poradzimy sobie tutaj bez pomocy tłumacza z kraju docelowego.

Jeżeli potrzebujemy tłumaczenia z języka angielskiego na język niemiecki:

  1. musimy skorzystać z usług tłumacza przysięgłego (beeidigter/vereidigter Dolmetscher /tłumacz ustny/ oder Übersetzer /tłumacz pisemny/) znającego język angielski
  2. w przypadku Niemiec możemy skorzystać z wyszukiwarki na poniższych stronach:
  3. w przypadku Austrii warto zajrzeć na poniższą stronę:
  4. Wyszukiwarkę tłumaczy przysięgłych ze Szwajcarii można z kolei znaleźć na stronie: http://www.astj.ch/de

Jeżeli potrzebujemy tłumaczenia z języka niemieckiego na język angielski, to sprawa jest znacznie prostsza, ponieważ ani w Zjednoczonym Królestwie, ani w USA nie funkcjonuje instytucja tłumacza przysięgłego (sworn translator). Aby tłumaczenie nadawało się do celów urzędowych, wystarczy wyraźne podanie tożsamości tłumacza na dokumencie, aby w razie stwierdzenia błędów można go było pociągnąć do odpowiedzialności :). W Stanach Zjednoczonych „tłumaczenie poświadczone” (certified translation) musi według organizacji ATA składać się z dokumentu źródłowego, dokumentu docelowego oraz oświadczenia podpisanego przez tłumacza lub przedstawiciela biura tłumaczeniowego dotyczącego precyzyjności i kompletności tłumaczenia. Co ważne, podpis musi być poświadczony przez notariusza, przy czym notariusz nie zaświadcza poprawności tłumaczenia, lecz tylko prawdziwość podpisu (więcej: http://theatacompass.org/2013/08/14/what-is-a-certified-translation/). Niektóre urzędy wymagają jednak, aby tłumacz wykonujący tłumaczenie był członkiem American Translators Association (ATA). Podobnie jest w Australii – tłumaczenia do celów urzędowych mogą wykonywać tylko tłumacze stowarzyszeni w National Accreditation Authority for Translators and Interpreters (NAATI). Wyszukiwarkę tłumaczy z Australii można znaleźć na tej stronie.

„A może by tak przetłumaczyć dany dokument urzędowy najpierw na język polski, a potem z polskiego na kolejny język obcy?”

Zdecydowanie odradzam takie postępowanie w przypadku dokumentów urzędowych. Po pierwsze dany urząd prawdopodobnie nie przyjmie takiego tłumaczenia, bo nie będzie ono wykonane z oryginału tylko z tłumaczenia oryginału. W efekcie tylko dwa razy Państwo zapłacą za usługę, a tłumaczenie do niczego się nie przyda. Po drugie ryzyko pojawienia się błędów w takiej sztafecie tłumaczeniowej jest bardzo duże. Wystarczy, że pierwszy tłumacz zrobi błąd w dacie lub nazwisku, a drugi już może nie być w stanie tego wychwycić. Może w przypadku kombinacji angielski – polski – niemiecki nie jest to aż tak prawdopodobne, ale gdyby dokument wyjściowy był zapisany np. cyrylicą? Z reguły jeśli musimy mieć tłumaczenie poświadczone, to dana sprawa jest dla nas bardzo istotna (ślub, urodziny dziecka, zakup domu, sprzedaż samochodu), więc naprawdę warto zainwestować w dobrego tłumacza, którego językiem ojczystym jest język docelowy – taka osoba będzie nie tylko najlepiej znać dany język, lecz także orientować się w zawiłościach urzędowych na miejscu i na pewno chętnie Państwu doradzi.

Mam nadzieję, że ten artykuł będzie dla Państwa przydatny. Oczywiście wszystkie uwagi w nim zawarte dotyczą nie tylko angielskiego i niemieckiego, ale dowolnej innej pary języków obcych. W razie potrzeby proszę o kontakt – chętnie udzielę dalszych informacji.

photo by:

BeGlobal Community – czyli czy tłumaczenia maszynowe to tylko zagrożenie dla tłumaczy?

BeGlobal - uruchamianie

W zeszłą sobotę uczestniczyłam w spotkaniu SDL Vendor OpenDay w Bydgoszczy, które było bardzo miłe poza drobnym incydentem z kierowcą autobusu, który zatrzasnął mojej koleżance Ilonie drzwi przed nosem. Tak to już jest, jak dwie tłumaczki pisemne wychyną ze swoich siedzib 🙂 Dominującym motywem spotkania była prezentacja narzędzia BeGlobal firmy SDL umożliwiającego korzystanie z silnika statystycznego w celu wykonywania tłumaczeń maszynowych. Z czym to się je i czy „prawdziwy tłumacz” powinien w ogóle zainteresować się tym tematem, skoro jest to zagrożenie dla jego bytu? Cóż, wroga trzeba dobrze poznać…

Warsztaty STP – Umowy cywilnoprawne w języku angielskim i w języku polskim

Certyfikat ze szkolenia STP

Dzisiejszy wpis cCertyfikat ze szkolenia STPhciałabym poświęcić warsztatom terminologiczno-tłumaczeniowymUmowy cywilnoprawne w języku angielskim i w języku polskim, w których miałam okazję wziąć udział w zeszłą sobotę. Szkolenie zostało zorganizowane przez Stowarzyszenie Tłumaczy Polskich, a prowadził je Tomasz Żebrowski, doświadczony tłumacz tekstów prawniczych i wykładowca.

W pierwszej części warsztatów krótko omówiliśmy dwa glosariusze terminów z zakresu prawa rzeczowego i prawa zobowiązań (które mam zamiar w wolnej chwili przekształcić na postać elektroniczną i podłączyć do memoQ i Tradosa Studio) oraz makrostrukturę umów angielskich i polskich. Porównując elementy umów polskich i angielskich, pan Tomasz Żebrowski zwrócił nam uwagę na to, że coraz częściej polskie umowy się anglicyzują, co przejawia się na przykład dodawaniem przed obowiązkami stron preambuły (ang. recitals), która najczęściej po angielsku zaczyna się od słowa whereas (na język polski można je przetłumaczyć np. jako zważywszy, że). Moim zdaniem nie można wykluczyć tu też wpływu struktury (i stylistyki) dokumentów unijnych. Wiele z nich, np. rezolucje Parlamentu Europejskiego, zawierają preambuły rozpoczynające się od whereas, które na język polski są tłumaczone jako mając na uwadze, że.

Drugim ciekawym spostrzeżeniem, które może się przydać każdemu, kto od czasu do czasu zawiera jakąś umowę cywilną, jest to, że w języku polskim dopuszcza się dwa sposoby tworzenia nazw umów: umowa czegoś lub umowa o coś. W tym kontekście przypomniała mi się dyskusja na studiach podyplomowych, a konkretnie na zajęciach dotyczących kodeksu spółek handlowych, na temat poprawności formy umowa zlecenie.  Biorąc pod uwagę wcześniej opisaną zasadę, taka forma jest nieprawidłowa i należy powiedzieć umowa zlecenia. Ale… Jeżeli napiszemy umowa-zlecenie, tj. umieścimy łącznik między obiema częściami, wówczas taka forma będzie jak najbardziej poprawna i będzie oznaczać, że umowa jest również zleceniem (będą to dwa równoważne człony). Ten temat był poruszany w Poradni językowej PWN i na stronie Obcy język polski.

W czasie drugiej części spotkania tłumaczyliśmy i omawialiśmy niektóre klauzule umowne m.in. klauzulę siły wyższej (force majeure), klauzulę o zachowaniu poufności (confidentiality), klauzulę salwatoryjną inaczej rozdzielności postanowień umowy (severability), a także fragmenty umów najmu i umowy o dzieło. Przy tej okazji pan Tomasz Żebrowski apelował do nas o pamiętanie o tym, że język polski jest językiem fleksyjnym i dlatego przypadki muszą się zgadzać! Chodzi przede wszystkim o związek rządu między określanym czasownikiem a rzeczownikiem. Z jego powodu angielskiego how to prevent and cure hangover nie możemy przetłumaczyć po prostu jako jak zapobiegać i leczyć kaca, a przecież aż się prosi, żeby tak napisać. Czasownik zapobiegać łączy się z celownikiem, a leczyć z biernikiem, a zatem poprawna forma to na przykład: jak zapobiegać kacowi i go leczyć. Już nie tak zwięźle i zgrabnie jak po angielsku, prawda? Ale nie ma zmiłuj! Poradzenie sobie ze związkiem rządu to jedna z największych trudności w tłumaczeniu na język polski, ale za to jeżeli jest on użyty poprawnie, wszystko w tekście polskim jest zrozumiałe, czego nie można moim zdaniem powiedzieć o niektórych tekstach angielskich z wyliczanką czasowników o często synonimicznym znaczeniu. Z pewnością powrócę jeszcze do tematu związku rządu w jednym z kolejnych postów, gdyż nie tylko tłumacze powinni o nim pamiętać!

Kolejną ciekawostką związaną z tłumaczeniami umów (w tym przypadku nie tylko cywilnych) jest słowo execution. Z tego, co dowiedziałam się na szkoleniu, wbrew dość powszechnemu przekonaniu contract execution miałoby wcale nie oznaczać wykonania umowy, a jej sporządzenie! W Słowniku terminologii prawniczej i ekonomicznej Wiedzy Powszechnej z 2007 r. termin to execute a contract jest tłumaczony jako a) wykonać umowę i b) sporządzić umowę, czyli obejmuje oba te znaczenia. Z kolei w The Law Dictionary bazującym na Black’s Law Dictionary termin execution jest wyjaśniony w następujący sposób:

What is EXECUTION?

The completion, fulfillment, or perfecting of anything, or carrying it  intooperation and effect. The signing, sealing, and delivery of a deed. The  signing andpublication of a will. The performance of a contract according to its  terms.In practice. The last stage of a suit, whereby possession is obtained of  anythingrecovered. It is styled “final process,” and consists In putting the  sentence of the law in force. 3 Bl. Comm. 412. The carrying intoeffect of the  sentence or judgment of a court, U. S. v. Nourse, 9 Pet. 28, 9 L. Ed.  31;Griffith v. Fowler, IS Vt. 394; Pierson v. Hammond. 22 Tex. 5S7; Brown v. U.  S., 0 Ct.CI. ITS: Ilurlhutt v. Currier. 08 N. II. 94, 38 Atl. 002; Darby v.  Carson, 9 Ohio, 149.Also the name of a writ issued to a sheriff, constable, or  marshal, authorizing andrequiring him to execute the judgment of the court.At  common law, executions are said to be either final or quousque; the former,where  complete satisfaction of the debt is intended to be procured by this process;  thelatter, where the execution is only a means to an end, as where the defendant  isarrested on ca. sa.In criminal law. The carrying into effect the sentence of  the law by the infliction ofcapital punishment 4 Bl. Comm. 403; 4 Steph. Comm.  470.It is a vulgar error to speak of the “execution” of a convicted criminal. It  is the sentenceof the court which is “executed;” the criminal is put to death.In  French law. A method of obtaining satisfaction of a debt or claim by sale of  thedebtor’s property privately, f. e., without judicial process, authorized by  the deed oragreement of the parties or by custom ; as, in the case of a  stockbroker, who may sellsecurities of his customer, bought under his  instructions or deposited by him, toindemnify himself or make good a debt Arg.  Fr. Merc. Law, 557.

What is EXECUTION? definition of EXECUTION (Black’s Law Dictionary)

Fragmenty, które podkreśliłam, wskazują, że wykonanie umowy również można by przetłumaczyć jako execution. Myślę jednak, że warto odróżnić od siebie te dwa terminy i używać execution, gdy mówimy o sporządzaniu umowy, a performance, gdy mowa jest o jej wykonaniu. Może się przecież zdarzyć, że w umowie będzie mowa o tych dwóch etapach.

Jak, mam nadzieję, widać z powyższego wpisu, szkolenie było bardzo rozwijające. Oczywiście jest to tylko niewielka część poruszonych w jego trakcie problemów tłumaczeniowych związanych z umowami cywilnymi. Przy okazji przygotowywania się do egzaminu na tłumacza przysięgłego z pewnością jeszcze nieraz zajrzę do notatek z tych warsztatów i przy okazji poruszę inne ciekawe zagadnienia na blogu. Nie chcę jednak odbierać całej przyjemności tym koleżankom i kolegom po fachu, którzy zdecydują się jeszcze kiedyś wziąć w nim udział. Naprawdę warto!